بازارِ ایران
قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار در آخرین معاملهی ثبتشده ۲۴,۱۲۳,۷۰۰ تومان است؛ این عدد نسبت به هفتهی گذشته ۲.۸٪ و نسبت به ماهِ گذشته ۲۱.۵٪ بالاتر است، در حالی که اونسِ جهانی در همین بازه روی ۴,۳۸۳.۴۵ دلار بدون تغییر مانده. یعنی جهشِ اخیر از جنسِ جهانی نیست و ریشهاش در سمتِ ریال و انتظاراتِ داخلی است، نه در تقاضای بینالمللی.
بازارِ داخلی در این لحظه بسته است و آخرین قیمتها مربوط به پیش از تعطیلی است، اما تتر در همین ساعتهای تعطیل بین ۲۲۸,۷۰۱ و ۲۳۰,۹۹۰ تومان نوسان کرده؛ این نشان میدهد فشارِ ارزی حتی وقتی طلافروشیها کرکره را پایین دادهاند، متوقف نمیشود و معمولاً خودش را در قیمتِ بازگشایی نشان میدهد. شکافِ ۳۸.۴ درصدیِ دلارِ بازارِ آزاد (۲۳۰,۶۰۰ تومان) با نرخِ رسمیِ مرکزِ مبادله (۱۶۶,۶۰۸ تومان) و همین شکاف در درهم (۶۲,۷۸۸ در برابر ۴۵,۳۶۶ تومان) دقیقاً همان چیزی است که مبنای قیمتگذاری طلا را از کانالِ رسمی جدا میکند؛ طلافروشِ خرد به ارزِ رسمی دسترسی ندارد و با نرخِ نقدیِ بازار کار میکند.
اینکه قیمتِ داخلی بالا رفت ولی اونس تکان نخورد، واگراییِ معناداری است و به حبابِ داخلی اشاره دارد؛ بخشی از رشدِ ماهانهی ۲۱.۵ درصدی از جنسِ پوششِ تورمی و تبدیلِ پساندازِ ریالی به داراییِ سخت است، نه بازتابِ روندِ جهانی طلا. در همین زمینه، تیترهای پروزنِ نظامی — انهدامِ پهپاد بر فراز تنگهی هرمز و واکنش به حمله به ریاض — و همچنین قانونِ جدیدِ تحریم ایران و روسیه، جنسِ رویدادهایی هستند که بهطور عرفی انتظارِ کاهش ارزشِ ریال و افزایشِ هزینهی واردات را تقویت میکنند؛ اثرشان بر عرضهی فیزیکیِ طلا اما با تأخیر و از مسیرهای غیررسمی و حوالهای عمل میکند، نه بلافاصله و خطی.
نکتهی مهم این است که این جهشها در بسترِ هفتهای ۲.۸ درصدی رخ دادهاند؛ یعنی حرکتِ امروز در مقایسه با دامنهی هفته (کف ۲۳,۲۲۲,۴۰۰ و سقف ۲۴,۳۶۲,۱۰۰) در محدودهی معمولِ خودش است و از جنسِ یک شوکِ تکرویدادی نیست. آنچه این وضعیت را شکننده نگه میدارد، تداومِ شکافِ ارزی و باز ماندنِ بازارِ غیررسمی در ساعتهای تعطیل است؛ اگر این شکاف باز بماند، فشارِ تقاضا به سمتِ طلا و سکه منتقل میشود و اگر بسته شود، بخشی از این حبابِ داخلی تخلیه میشود. دربارهی جهتِ آیندهی این شکاف و قیمتِ طلا نمیتوان با قطعیت حرف زد؛ آنچه قابلِ گفتن است این است که در این لحظه، محرکِ اصلیِ قیمتِ داخلی نه اونسِ جهانی، بلکه نرخِ نقدیِ ارز و انتظاراتِ تورمیِ ناشی از تنشهای تحریمی و نظامی است.
در این بازه قیمت تغییری نکرده است — نموداری برای کشیدن نیست.