بازارِ ایران
قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار در آخرین معاملهی ثبتشده ۲۳,۹۳۹,۰۰۰ تومان بود؛ این رقم نسبت به هفتهی گذشته ۲.۹٪ بالاتر است و در همان زمان حباب داخلی منفی ۲.۳٪ گزارش شده، یعنی قیمت بازار پایینتر از ارزش ذاتی دلاریاش (۲۴,۴۹۱,۸۴۸ تومان بر گرم) قرار دارد.
اونس جهانی در همین بازه ۴,۳۵۴.۴۱ دلار و تنها ۰.۴۷٪ بالاتر از ابتدای بازه است، در حالی که دلار بازار آزاد ۲۳۳,۲۰۰ تومان و در روند صعودی است؛ پس رشد هفتگی طلای داخلی بیشتر از جنس ارز است تا از جنس فلز جهانی، و همین باعث واگرایی نسبی حرکت بازار ایران با اونس شده است.
شکاف ۳۸.۵٪ بین دلار آزاد و نرخ رسمی مرکز مبادله (۱۶۸,۳۷۵ تومان) و شکاف مشابه ۳۸.۶٪ درهم (۶۳,۵۲۲ در برابر ۴۵,۸۴۸ تومان) نشان میدهد فشار روی کانال رسمی تأمین ارز بالاست و هزینهی مسیر تجاری دبی بهعنوان مسیر اصلی واردات هم بالا رفته است.
چون قیمتگذاری خرد طلا در ایران بر مبنای نرخ آزاد انجام میشود نه نرخ رسمی، همین شکاف مستقیماً در قیمت ریالی طلا مینشیند، حتی وقتی اونس جهانی تقریباً بیحرکت است.
حباب منفی ۲.۳٪ نکتهی مهمی است: بازار داخلی در این لحظه حباب مثبت ندارد و قیمت بازار زیر ارزش ذاتی دلاری است، که با تصویر رایج «همیشه گرانتر از ارزش ذاتی» تفاوت دارد.
تتر در همین بازه بین ۱۹۷,۰۱۰ و ۲۳۸,۳۵۲ تومان نوسان کرده و چون در ساعات تعطیلی بازار هم معامله میشود، فشار ارزی شبانه را نشان میدهد؛ بازار طلای داخلی هماکنون بسته است.
در میان اخبار، تهدیدات وزیر جنگ اسرائیل و طرح ۵ میلیارد دلاری ترامپ برای خاورمیانه سنگینترین وزنها را دارند و موضعگیری چین درباره تحریمهای هواپیمایی ایران در ردهی بعدی است؛ اینها همان جنس رویدادی هستند که در تجربهی بازار ایران با تقاضای احتیاطی برای طلا و ارز همراه شدهاند، هرچند اثرشان با تأخیر و از مسیرهای غیرمستقیم عمل میکند.
محدودیتهای بانکی و سوئیفتی، واردات رسمی شمش را پرهزینه و کند میکند و بخشی از تجارت به کانالهای حوالهای و کشورهای ثالث میافتد؛ همین موضوع هم عرضهی رسمی را محدود میکند و هم تقاضای خانوار برای دارایی فیزیکی مستقل از سیستم بانکی را بالا میبرد.
جمعبندی این مقطع آن است که محرک اصلی قیمت طلای ایران نرخ ارز آزاد و انتظارات تورمی داخلی است نه اونس جهانی، و با توجه به حباب منفی، قیمت بازار در محدودهای بالاتر از ارزش ذاتی قرار نگرفته است.