بازارِ ایران
قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار در بازار ایران در آخرین معامله ۲۳,۹۳۹,۰۰۰ تومان ثبت شده که نسبت به هفتهی گذشته ۲.۹٪ بالاتر است، در حالی که اونس جهانی در همین بازه فقط ۰.۴۷٪ تغییر کرده و روی ۴,۳۵۴.۴۱ دلار ایستاده؛ یعنی محرک اصلی این حرکت، بازار داخلی و نرخ ریال است نه فلز جهانی.
نکتهی مهم اینکه طلای داخلی در همین سطح ۲.۳٪ زیر ارزش ذاتی دلاریاش (۲۴,۴۹۱,۸۴۸ تومان بر گرم) معامله میشود و این حباب منفی روندی نزولی دارد، پس بازار در وضعیت پرمیوم هیجانی نیست و قیمت بالاتر از همترازی جهانی قرار نگرفته است.
نرخ دلار آزاد ۲۳۳,۲۰۰ تومان در برابر نرخ رسمی مرکز مبادله ۱۶۸,۳۷۵ تومان یعنی شکاف ۳۸.۵٪، و درهم هم با شکاف ۳۸.۶٪ (۶۳,۵۲۲ در برابر ۴۵,۸۴۸) همین فاصله را نشان میدهد؛ این شکاف یعنی کانال رسمی ارز زیر فشار است و بخشی از تقاضا به بازار آزاد و داراییهای جایگزین ریال رانده میشود.
چون قیمتگذاری طلای خرد در ایران بر مبنای نرخ آزاد دلار انجام میشود نه نرخ رسمی، همین شکاف مستقیماً در قیمت ریالی طلا بازتاب پیدا میکند، حتی وقتی اونس جهانی آرام است.
در همین بازه تتر بین ۱۹۷,۰۱۰ و ۲۳۸,۳۵۲ تومان نوسان کرده و چون این بازار در ساعتهای تعطیلی هم باز است، فشار ارزی شبانه را نشان میدهد؛ بازار طلای داخلی الان بسته است و از ۲۸۴ مشاهدهی ساعتی این بازه، ۸۶ مورد در ساعت کاری ثبت شده.
در سمت عرضه، محدودیتهای بانکی و دشواری کانالهای رسمی واردات شمش، بخشی از تجارت طلا را به مسیرهای حوالهای و کشورهای ثالث میبرد که هزینه و زمان بیشتری دارد؛ این اثر با تأخیر و غیرخطی عمل میکند و اندازهگیری حجم واردات غیررسمی نامطمئن است.
در اخبار، تهدیدات وزیر جنگ اسرائیل علیه حماس، ایران و ترکیه و طرح ۵ میلیارد دلاری ترامپ برای بازسازی زیرساختهای انرژی آسیبدیده در جریان جنگ ایران، از پروزنترین رویدادهای این بازهاند و موضعگیری چین درباره تحریمهای آمریکا علیه شرکتهای هواپیمایی ایران هم در همین دسته قرار میگیرد.
الگوی تاریخی این است که اخبار تحریمی و تنش دیپلماتیک، انتظار افت ریال را بالا میبرد و تقاضای احتیاطی خانوارها برای طلا و ارز را افزایش میدهد؛ اما این مسیر همیشه خطی و بیدرنگ نیست و کانالهای جایگزین میتوانند بخشی از فشار عرضه را خنثی کنند.
جمعبندی اینکه حرکت این هفتهی طلای داخلی بیشتر از جنس ارز داخلی است تا اونس جهانی، و در نبود پرمیوم حبابی، سطح فعلی به همترازی دلاری نزدیک است؛ اما هیچکدام از اینها پیشبینی مسیر آینده نیست.